پرسش و پاسخ هایی در مورد بیمه تامین اجتماعی !



1- سوالاتی در زمینه قوانین تامین اجتماعی هست که خیلی ریز است و شاید کمتر به کار بیاید . ولی اگر پیش بیاید کمتر منبعی برای پاسخگوئی به آن وجود دارد . سعی می کنیم در این مقاله به تعدادی از آنها پاسخ گوئیم . نکته جالب این است که بعضی مواقع این سوالات آنقدر ساده است که همه فکر می کنند جواب آنها را بلدند ! ولی در عین حال اشتباه می کنند ! با ما همراه باشید تا با  هم این سوالات را مرور کنیم .

2- آیا در صورتیکه بیمه شده زن فوت کند به بازماندگان وی مستمری تعلق می گیرد حتی اگر همسر وی یعنی پدر خانواده در قید حیات باشد و تحت تکفل وی هم نباشد ؟ تا قبل از دی ماه سال 1386 تنها در صورتی به فرزندان بیمه شده متوفی زن مستمری تعلق می گرفت که همسر وی فوت شده بود یا ازکارافتاده کلی بود و یا بالای 60 سال سن داشت و تحت تکفل وی نیز بود . با تغییرات مثبتی که از دی ماه سال 1386 اجرائی شد و نه تنها در صندوق تامین اجتماعی بلکه در صندوق های نیروهای مسلح و کشوری نیز باید اجرا گردد همانند فوت بیمه شده مرد ، به فرزندان بیمه شده زن نیز مستمری تعلق می گیرد . شرط پرداخت مستمری به فرزندان پسر تا پایان دوران تحصیل و برای فرزندان دختر تا زمانی است که ازدواج کنند یا شاغل شوند . البته به همسر بیمه شده زن ، مستمری تعلق نمی گیرد مگر اینکه تحت تکفل وی باشد . نسبت تقسیم برای هر فرزند به نسبت پدر 25 به 20 می باشد .

3- میزان مستمری ازکارافتادگی کلی ، جزئی و نقص عضو مقطوع چکونه محاسبه می شود ؟ برای محاسبه مستمری ازکارافتادگی کلی میانگین حقوق و دستمزد 2 سال آخر پرداخت حق بیمه محاسبه می شود . توجه کنید که ممکن است این 2 سال پرداخت حق بیمه در چندین سال مثلا 5 سال اتفاق افتاده باشد . منظور ما میانگین 2 سال آخر بیمه پردازی است . بعد از اینکه میانگین 1 روز حقوق و دستمزد در 2 سال آخر پرداخت حق بیمه محاسبه شد ضربدر تعداد سال های پرداخت حق بیمه می شود . مبلغ حاصله مستمری ماهیانه است . بابت همسر و فرزندان و افراد دیگر تحت تکفل نیز 10 درصد اضافه می شود که البته با این افزایش نباید از میانگین 60 درصد متوسط حقوق بیشتر شو د .  در صورتیکه مجموع این موارد کمتر از حداقل حقوق سال طبق قانون کار و مصوبه هیات دولت شود تا آن سطح افزایش می یابد .
در صورت ازکارافتادگی جزئی بیمه شده (بین 33 تا 66 درصد) میزان مستمری از کارافتادگی کلی محاسبه می شود و ضربدر درصد ازکارافتادگی می شود تا مستمری ازکارافتادگی جزئی ماهیانه محاسبه گردد . در صورت نقص عضو مقطوع (بین 10 تا 33 درصد) 36 برابر مستمری ازکارافتادگی کلی محاسبه می شود و ضربدر درصد ازکارافتادگی می شود و به صورت یکجا به بیمه شده پرداخت می گردد .

4- آیا کارفرما می تواند برای کارکنان خود درخواست بازنشستگی دهد ؟ بله می تواند این کار را انجام دهد به شرطی که حداقل 5 سال از سن بازنشستگی بیمه شده گذشته باشد . سن بازنشستگی یعنی حداقل پرداخت 30 سال حق بیمه و یا برای آقایان 60 سال سن و حداقل 20 سال پرداخت حق بیمه و برای خانم ها 55 سال سن و حداقل 20 سال پرداخت حق بیمه . سوالی که در اینجا پیش می آید این است که اگر فرضا فردی 65 سال سن داشت و 25 سال سابقه و می خواست تا 30 سال سابقه بیمه پردازی کند تا مستمری بیشتری بگیرد آیا کارفرما می تواند در این سن برای وی درخواست بازنشستگی دهد . آنگونه که از قانون بر می آید بله وی می تواند و بنابراین اگر کارگر موافق این قضیه نیست و کارفرما هم شرایطی جز این را قبول نمی کند بهتر است کارگر از آن کارگاه بیرون آمده و در کارگاهی دیگر و یا به صورت خویش فرما حق بیمه خویش را پرداخت نماید .

5- آیا جانبازان ، معلولان و آزادگان می توانند زودتر از حد معین بازنشسته شوند و در صورتیکه بتوانند آیا به همه تعلق می گیرد ؟ بله می توانند . دو شرط برای بازنشستگی افراد فوق وجود دارد . اولین شرط این است که حداقل 20 سال سابقه بیمه داشته باشند و دومین شرط برای مردان داشتن حداقل 50 سال سن و برای زنان حداقل 45 سال سن باشد . ضمنا مستمری نامبردگان با ارفاق 10 سال و معادل با 30 سال خدمت و بیمه پردازی و به طور کامل محاسبه می گردد . متاسفانه تنها جانبازان ، آزادگان و معلولانی می توانند از این قانون استفاده کنند که در ارگان های دولتی یا نهادهای های عمومی غیر دولتی مشغول به کار باشند و مشمولین قانون کار جزء کسانی که می توانند از این قانون استفاده کنند قرار نمی گیرند .

6- آیا می توان از ماده 10 قانون نوسازی صنایع برای بازنشستگی زودهنگام با 25 سال سابقه بهره مند شد ؟ در ایتدا بهتر است در مورد این قانون صحبت کنم . طبق قانون فوق کارگاه های صنعتی بزرگ می توانستند با پرداخت نیمی از حق بیمه 5 سال باقیمانده کارگران اعم از سهم کارفرما ، دولت و بیمه شده و پرداخت نیمی دیگر از آن توسط دولت کارگر مربوطه را بازنشسته نمایند . در ابتدا این قانون در بسیاری از صنایع بزرگ انجام شد اما متاسفانه دولت چند سال نتوانست به تعهدات خود در این زمینه عمل کند و عملا بعد از آن هیچ استفاده ای از این قانون نشد . نهایتا با تغییر قانون مربوطه تمامی سهم بیمه این 5 سال اعم از سهم بیمه شده ، کارفرما و دولت باید توسط کارفرما پرداخت شود و دولت دیگر کمکی در این زمینه نمی کند . در نتیجه چون مبلغ فوق بسیار زیاد می باشد کارفرمایانی می توانند این کار را انجام دهند که توانائی مالی قوی داشته باشند . عموم کارفرمایان بزرگ با توجه به شرایط جدید ،  دیگر ماده 10 قانون نوسازی صنایع را اجرا نمی کنند و تقریبا این قانون به تاریخ پیوسته است .

7- آیا اتباع خارجی می توانند از مزایای قانون تامین اجتماعی بهره مند گردند ؟  جواب به این سوال که عمدتا مرتبط با افغانی های مقیم ایران می شود مثبت است .  در صورت اینکه با ویزای رسمی وارد کشور شده باشند و البته کارت اشتغال نیز داشته باشند و به صورت قانونی در کشور ما کار کنند در صورتیکه در کارگاهی مشمول قانون کار باشند می توانند مطابق با ماده 148 قانون کار از مزایای بیمه تامین اجتماعی استفاده کنند .

8- در چه صورتی می توان بعد از بازنشستگی و دریافت مستمری در جایی دیگر مشغول به کار شد ؟ اشتغال به کار مجدد توسط بازنشستگان و مستمری بگیران سازمان تامین اجتماعی ممنوع است و در صورتیکه مشاهده شود ضمن قطع مستمری حق بیمه وی نیز ار کارفرمای فعلی دریافت می گردد . تنها می توان به صورت مشاوره ای و بدون پرداخت حق بیمه به کار ادامه داد به نحوی که فعالیت بازنشسته کار اجرایی تشخیص داده نشود .

9-  بنده به صورت  رایگان  در محیط تلگرام یا اینستاگرام مشاور شما در زمینه تامین اجتماعی و قانون کار و مسائل بیمه ای و کارگری خواهم بود . کافیست با آدرس تلگرام و یا صفحه اینستاگرام بنده  که در زیر آمده است تماس حاصل فرمایید . اگر وب سایت ، صفحه اینستاگرام و  کانال تلگرام  بیمه جو را به دوستانتان معرفی کنید، قطعا مرا ممنون خود خواهید کرد. همچنین اگر کانال تلگرامی وجود دارد که بتوانم اطلاعاتم را در آن به اشتراک بگذارم خوشحال می شوم آن را به من معرفی کنید.